Kerangka teori ialah teori sedia ada yang anda pinjam untuk menerangkan mengapa pemboleh ubah anda sepatutnya berkait. Kerangka konseptual ialah peta kajian anda sendiri: kotak, anak panah dan hipotesis yang anda akan uji. Perbezaan ini mudah difahami dan sukar dilaksanakan, kerana bahagian yang sukar bukan definisi — bahagian yang sukar ialah melukis rajah yang benar-benar sepadan dengan objektif, instrumen dan analisis anda. Artikel ini memberi tujuh kerangka konseptual yang dilukis penuh mengikut bidang, peraturan melukis yang pemeriksa gunakan, dan enam kesilapan rajah yang paling kerap ditemui.
Peraturan melukis yang jarang ditulis dalam panduan
Rajah kerangka konseptual bukan hiasan. Ia kontrak. Setiap elemen di dalamnya mengikat anda kepada sesuatu di Bab 3 dan Bab 4.
- Satu kotak sama dengan satu pemboleh ubah, bukan satu teori dan bukan satu bab. Jika “Model Penerimaan Teknologi” muncul sebagai kotak, rajah itu salah: yang menjadi kotak ialah persepsi kebergunaan dan persepsi kemudahan penggunaan.
- Satu anak panah sama dengan satu hipotesis, dan anak panah itu perlu bernombor: H1, H2, H3. Kira anak panah, kira hipotesis. Jika bilangannya tidak sama, satu daripadanya salah.
- Pemboleh ubah yang tidak diukur tidak boleh muncul dalam rajah. Kotak yang tiada item soal selidiknya ialah janji yang tidak akan ditunaikan.
- Arah anak panah menyatakan dakwaan. Anak panah sehala mendakwa pengaruh; garis dua hala tanpa mata panah menandakan korelasi tanpa dakwaan arah. Kajian keratan rentas yang melukis anak panah sehala sedang mendakwa lebih daripada yang datanya boleh sokong — nyatakan ini secara terbuka dalam bahagian batasan.
- Moderator memotong anak panah; pengantara duduk di atasnya. Moderator mengubah kekuatan hubungan dan dilukis sebagai anak panah yang menuju ke tengah anak panah lain. Pengantara ialah kotak yang duduk antara sebab dan akibat, dengan dua anak panah melaluinya.
Tujuh kerangka konseptual yang dilukis penuh
Setiap contoh menyatakan teori yang dipinjam, kotak, anak panah bernombor, dan analisis yang sepadan. Struktur inilah yang perlu muncul semula tanpa berubah dalam Bab 3.
1. Pendidikan — penerimaan platform digital oleh guru
Kerangka teori: Model Penerimaan Teknologi (Davis, 1989).
Pemboleh ubah bebas: persepsi kebergunaan; persepsi kemudahan penggunaan.
Pemboleh ubah bersandar: niat untuk terus menggunakan platform.
Moderator: lokasi sekolah (bandar atau luar bandar).
Anak panah: H1 persepsi kebergunaan → niat; H2 persepsi kemudahan penggunaan → niat; H3 lokasi sekolah memoderat H1.
Analisis: regresi berganda; H3 diuji melalui istilah interaksi atau analisis kumpulan berasingan.
2. Perniagaan — literasi kewangan dan tingkah laku menyimpan
Kerangka teori: Teori Tingkah Laku Terancang (Ajzen, 1991).
Pemboleh ubah bebas: pengetahuan kewangan.
Pengantara: sikap terhadap simpanan.
Pemboleh ubah bersandar: tingkah laku menyimpan yang dilaporkan sendiri.
Anak panah: H1 pengetahuan → sikap; H2 sikap → tingkah laku; H3 kesan tidak langsung pengetahuan → tingkah laku melalui sikap.
Analisis: analisis pengantaraan; H3 memerlukan ujian kesan tidak langsung, bukan sekadar dua regresi berasingan.
3. Kejururawatan — kepatuhan pengambilan ubat
Kerangka teori: Model Kepercayaan Kesihatan.
Pemboleh ubah bebas: pengetahuan tentang penyakit; kepercayaan tentang keperluan ubat; kebimbangan tentang kesan sampingan; sokongan keluarga.
Pemboleh ubah bersandar: skor kepatuhan.
Pemboleh ubah kawalan: tempoh penyakit; bilangan ubat harian.
Anak panah: H1 hingga H4, satu bagi setiap peramal.
Analisis: regresi berganda dengan pemboleh ubah kawalan dimasukkan pada blok pertama.
4. Psikologi — tekanan akademik dan kesejahteraan
Kerangka teori: model tekanan dan daya tindak (Lazarus dan Folkman, 1984).
Pemboleh ubah bebas: tekanan akademik yang dipersepsi.
Moderator: strategi daya tindak berfokus masalah.
Pemboleh ubah bersandar: kesejahteraan psikologi.
Anak panah: H1 tekanan → kesejahteraan (dijangka negatif); H2 daya tindak memoderat H1.
Analisis: regresi hierarki dengan istilah interaksi berpusat.
5. Pengurusan sumber manusia — penyeliaan dan niat berhenti
Kerangka teori: Teori Pertukaran Sosial.
Pemboleh ubah bebas: sokongan penyelia yang dipersepsi.
Pengantara: komitmen afektif.
Pemboleh ubah bersandar: niat berhenti.
Anak panah: H1 sokongan → komitmen; H2 komitmen → niat berhenti; H3 kesan tidak langsung.
Analisis: pemodelan persamaan berstruktur jika saiz sampel mencukupi, atau analisis pengantaraan berasaskan regresi jika tidak.
6. Pemasaran — niat pembelian berulang
Kerangka teori: model kualiti perkhidmatan dan kepuasan.
Pemboleh ubah bebas: kualiti maklumat; kualiti penghantaran; kemudahan pembayaran.
Pengantara: kepuasan pelanggan.
Pemboleh ubah bersandar: niat membeli semula.
Anak panah: H1 hingga H3 menuju kepuasan; H4 kepuasan → niat membeli semula.
Analisis: laluan berstruktur; perhatikan bahawa tiada anak panah langsung dari kualiti kepada niat melainkan anda mendakwa pengantaraan separa dan mengujinya.
7. Kajian kualitatif — kerangka konsep sensitif
Kajian kualitatif selalunya tidak mempunyai rajah kotak dan anak panah, dan memaksanya ke dalam bentuk itu adalah kesilapan. Yang ada ialah satu set konsep sensitif yang memandu apa yang anda cari semasa temu bual: contohnya, bagi kajian tentang pengalaman guru novis, konsep sensitif mungkin sokongan institusi, beban emosi, dan strategi penyesuaian, yang diambil daripada literatur sedia ada. Konsep ini boleh berubah semasa pengumpulan data, dan perubahan itu dilaporkan, bukan disembunyikan. Kerangka anda ditulis sebagai perenggan naratif yang menyatakan dari mana setiap konsep diambil dan bagaimana ia membentuk protokol temu bual.
Cara membina kerangka anda dalam enam langkah
- Senaraikan pemboleh ubah daripada objektif anda. Setiap objektif khusus menyumbang sekurang-kurangnya satu pemboleh ubah. Jika satu objektif tidak menyumbang apa-apa kepada rajah, objektif itu atau rajah itu perlu diperbetulkan.
- Pilih teori yang benar-benar menerangkan hubungan itu. Ujiannya mudah: anda mesti boleh menamakan sumbernya. Jika anda tidak boleh memetiknya, ia andaian, bukan teori.
- Lukis kotak dahulu, anak panah kemudian. Kebanyakan rajah yang kacau berlaku kerana anak panah dilukis sebelum senarai pemboleh ubah dimuktamadkan.
- Nomborkan setiap anak panah dan tulis hipotesisnya di sebelah rajah. Ini menangkap ketidakpadanan sebelum penyelia menangkapnya.
- Semak setiap kotak terhadap instrumen anda. Setiap kotak memerlukan item, skala atau ukuran. Jika tiada, kotak itu keluar atau instrumen itu masuk.
- Semak setiap anak panah terhadap analisis anda. Anak panah pengantaraan memerlukan ujian pengantaraan. Anak panah moderasi memerlukan istilah interaksi. Melukis anak panah yang analisisnya tidak pernah dijalankan ialah percanggahan yang pemeriksa cari.
Enam kesilapan rajah yang paling kerap
- Teori sebagai kotak. Nama model muncul dalam rajah, bukan pemboleh ubahnya.
- Anak panah lebih banyak daripada hipotesis. Rajah menjanjikan tujuh hubungan, Bab 3 menyenaraikan empat hipotesis.
- Kotak demografi. Jantina, umur dan pendapatan dilukis sebagai pemboleh ubah bebas sedangkan ia sebenarnya pemboleh ubah kawalan atau demografi latar belakang. Letakkan ia di luar rajah utama atau labelkan sebagai kawalan.
- Moderator dilukis sebagai peramal. Anak panah moderator yang menuju terus kepada pemboleh ubah bersandar menukar moderator menjadi peramal, dan analisisnya menjadi berbeza sama sekali.
- Rajah kualitatif yang dipaksa. Kotak dan anak panah pada kajian fenomenologi mendakwa hubungan yang reka bentuk itu tidak boleh uji.
- Rajah yang tidak muncul semula. Kerangka dilukis dalam Bab 2 kemudian tidak pernah disebut lagi. Setiap anak panah sepatutnya muncul semula dalam jadual hipotesis Bab 3 dan dalam susunan dapatan Bab 4.
Jadual semakan sebelum menghantar
| Semakan | Lulus jika |
|---|---|
| Kotak berbanding instrumen | Setiap kotak mempunyai sekurang-kurangnya satu item atau ukuran dalam instrumen anda. |
| Anak panah berbanding hipotesis | Bilangan anak panah bernombor sama dengan bilangan hipotesis. |
| Teori berbanding rujukan | Setiap teori yang dinamakan mempunyai rujukan penuh dalam senarai rujukan. |
| Anak panah berbanding analisis | Setiap jenis anak panah mempunyai ujian statistik yang sepadan dalam Bab 3. |
| Rajah berbanding objektif | Setiap objektif khusus boleh dikesan kepada sekurang-kurangnya satu elemen rajah. |
| Reka bentuk berbanding dakwaan | Jika reka bentuk keratan rentas, dakwaan sebab akibat tidak dibuat dalam teks. |
Selepas kerangka siap
Kerangka yang lulus jadual di atas mengeluarkan definisi operasional hampir dengan sendirinya: setiap kotak memerlukan satu baris yang menyatakan bagaimana ia diukur. Sebelum melukis, pastikan objektif dan pemboleh ubah anda sudah kemas — untuk contoh yang siap disesuaikan bagi bidang pendidikan, lihat objektif, persoalan dan hipotesis kajian tesis pendidikan. Untuk masalah yang kerangka ini sepatutnya jawab, lihat dua puluh contoh pernyataan masalah mengikut bidang, dan untuk konteks yang membawa kepadanya, contoh latar belakang kajian. Sempadan yang ditetapkan oleh rajah anda perlu dinyatakan sebagai skop dan batasan kajian. Langkah harian untuk menyiapkan bab yang mengandunginya ada dalam pelan sepuluh hari bab sorotan literatur.
Tesify menjaga kesinambungan antara objektif, kotak, hipotesis dan analisis anda, supaya rajah yang anda lukis dalam Bab 2 masih sepadan dengan jadual hipotesis dalam Bab 3 — sementara tesis itu 100% ditulis oleh anda. Bina kerangka anda dalam Tesify.
Soalan lazim
Adakah setiap tesis perlu mempunyai kedua-dua kerangka?
Kebanyakan tesis kuantitatif memerlukan kedua-duanya: teori yang dipinjam dan peta kajian sendiri. Kajian deskriptif tanpa dakwaan hubungan mungkin hanya memerlukan kerangka konseptual yang ringkas.
Bolehkah saya menggunakan dua teori dalam satu kerangka?
Boleh, jika anda menerangkan mengapa satu teori tidak mencukupi dan bagaimana kedua-duanya bersambung. Menggabungkan dua teori tanpa penjelasan ialah antara soalan viva yang paling kerap ditanya.
Di mana kerangka konseptual diletakkan dalam tesis?
Lazimnya di hujung Bab 2, selepas sintesis literatur yang menjustifikasikannya. Sesetengah fakulti meletakkannya pada permulaan Bab 3. Semak panduan fakulti anda.
Berapa banyak pemboleh ubah sesuai untuk PSM?
Dua hingga empat pemboleh ubah bebas dengan satu pemboleh ubah bersandar ialah julat yang boleh diuruskan dalam satu semester. Lebih daripada itu memerlukan sampel yang lebih besar dan analisis yang lebih rumit.
Perlukah saya melukis rajah sendiri atau boleh menyalin daripada artikel?
Lukis sendiri. Rajah yang disalin daripada artikel lain menggambarkan kajian mereka, bukan kajian anda, dan menyalin rajah tanpa kebenaran juga menimbulkan isu hak cipta. Anda boleh menyatakan bahawa rajah anda diadaptasi daripada sesuatu model, dengan rujukan.
Apakah beza pemboleh ubah kawalan dengan pemboleh ubah moderator?
Pemboleh ubah kawalan dimasukkan untuk mengeluarkan pengaruhnya daripada keputusan; anda tidak membuat dakwaan tentangnya. Moderator ialah pemboleh ubah yang anda dakwa mengubah kekuatan hubungan, dan dakwaan itu diuji.
Bolehkah kerangka berubah selepas data dikumpul?
Kerangka kuantitatif sepatutnya tidak berubah, kerana ia menentukan apa yang anda ukur. Kerangka konsep sensitif dalam kajian kualitatif boleh berkembang, dan perkembangan itu dilaporkan sebagai sebahagian daripada dapatan.
Bagaimana jika tiada teori yang sesuai dengan kajian saya?
Biasanya ada, tetapi ia mungkin berada dalam disiplin lain. Jika benar-benar tiada, nyatakan bahawa kajian anda bersifat eksploratori dan bina kerangka konseptual daripada dapatan kajian lepas, bukan daripada satu teori bernama.
Adakah pemeriksa akan bertanya tentang rajah saya di viva?
Hampir pasti. Soalan yang paling lazim ialah mengapa anak panah tertentu wujud dan mengapa satu lagi hubungan yang kelihatan munasabah tidak dilukis. Sediakan jawapan bagi kedua-duanya.
Perlukah setiap anak panah disokong kajian lepas?
Ya. Setiap hipotesis memerlukan justifikasi daripada teori atau daripada dapatan kajian lepas. Anak panah tanpa sokongan ialah tekaan yang akan dipersoalkan.